Czy Calathea makoyana to to samo co Goeppertia makoyana?

Tak. Gatunek przeniesiono z rodzaju Calathea do Goeppertia. Baza World Checklist of Vascular Plants prowadzona przez Kew uznaje nazwę Goeppertia makoyana, a Calathea makoyana i Maranta makoyana wymienia jako synonimy.

Dlaczego liście kalatei Makoya się zwijają?

NC State Extension i Missouri Botanical Garden zgodnie podają, że liście zwijają się lub brązowieją przy zbyt niskiej wilgotności powietrza. Suche podłoże pogarsza sprawę. Zwiększ wilgotność i utrzymuj podłoże równomiernie wilgotne.

Czy kalatea Makoya może rosnąć przy słabym świetle?

Znosi półcień, a RHS podaje, że radzi sobie przy słabym świetle. Najlepiej rośnie i ma najładniejsze kolory w jasnym, rozproszonym świetle. Bezpośrednie słońce parzy cienkie liście, a przy zbyt małej ilości światła wzór blednie.

Czy kalatea Makoya jest trująca dla kotów?

ASPCA wymienia kalatee (Calathea spp.) jako nietoksyczne dla kotów, psów i koni, a NC State Extension podaje Goeppertia makoyana jako nietoksyczną. Uwaga: strona ASPCA zatytułowana „Peacock Plant” dotyczy innej rośliny, Kaempferia.

Kalatea Makoya (Goeppertia makoyana, Calathea makoyana) – pielęgnacja: światło, woda i wilgotność

Kalatea Makoya (Goeppertia makoyana, wciąż sprzedawana jako Calathea makoyana), po angielsku peacock plant, ma cienkie, niemal papierowe liście z wzorem przypominającym pióra z ogona pawia. To jedna z najbardziej efektownych kalatei w sprzedaży. W zamian wymaga stałego ciepła, miękkiej wody i wilgotnego powietrza.

Jak rozpoznać kalateę Makoya

Rośnie jako wzniesiona kępa liści na długich, smukłych ogonkach. NC State Extension podaje wysokość 30–60 cm i szerokość 20–30 cm; RHS do około 50 cm. Liście są owalne i według Missouri Botanical Garden mają do 30 cm długości. Tło jest jasnozielone do kremowego, z ciemnozielonym „pierzeniem” biegnącym od nerwu głównego ku brzegowi, owalnymi ciemnymi plamami wzdłuż nerwów i ciemnozielonym obrzeżeniem.

Gdy odwrócisz liść, zobaczysz ten sam wzór w czerwonofioletowym kolorze. Nowe liście wyrastają zwinięte, odsłaniając różowoczerwony spód, a ogonki liściowe są czerwonawe. Skrócone wskazówki NC State Extension podsumowują to tak: jajowaty liść trzymany pionowo na długim ogonku, pawi wzór zielonych plam z kremowym pierzeniem i papierowy liść z fioletowym spodem.

Angielskie nazwy zwyczajowe to cathedral windows („witraże katedry”) i brain plant (obie podają RHS i NC State Extension) oraz peacock calathea. Jak inne rośliny z rodziny marantowatych wieczorem składa liście do góry, a o wschodzie słońca je rozkłada; NC State Extension podaje, że ruch ten jest reakcją na zmiany światła i temperatury. Drobne biało-fioletowe kwiaty w domu pojawiają się rzadko.

Przez długi czas była to Calathea. Baza World Checklist of Vascular Plants prowadzona przez Kew uznaje dziś nazwę Goeppertia makoyana, a wśród synonimów wymienia Calathea makoyana i Maranta makoyana. Pochodzi z południowo-wschodniej Brazylii; NC State Extension wskazuje stan Espírito Santo. Nazwa gatunkowa upamiętnia szkółkę Jacob-Makoy w Liège w Belgii, która wprowadziła ją do uprawy. Jeśli nie wiesz, czym kalatee różnią się od marant, zajrzyj do poradnika kalatea czy maranta.

Światło

NC State Extension zaleca jasne, rozproszone światło lub półcień, a Missouri Botanical Garden półcień do pełnego cienia. RHS dodaje, że znosi słabe światło, ale jasne światło może przypalić liście. Dobrze sprawdzi się miejsce przy oknie wschodnim lub północnym albo 1–2 m od okna południowego, za firanką.

Liście pokażą ci, gdy światło jest nieodpowiednie. Bezpośrednie słońce zostawia jasne, poparzone plamy. Przy zbyt małej ilości światła wzór blednie, a RHS zauważa, że gatunki Goeppertia rosną przy słabym świetle marnie. Zimą przysuń roślinę bliżej okna albo dodaj lampę do roślin.

Podlewanie

Utrzymuj podłoże równomiernie wilgotne, nigdy przemoczone i nigdy całkiem suche. NC State Extension wymienia zarówno mokre, jak i suche podłoże wśród rzeczy, których ta roślina nie toleruje. Od wiosny przez całe lato podlewaj na tyle często, żeby podłoże było jednolicie wilgotne. Missouri Botanical Garden zaleca ograniczyć podlewanie od jesieni do końca zimy, a RHS radzi zimą pozwolić przeschnąć powierzchni, ale nie całej bryle.

Liczy się jakość wody. NC State Extension zaleca wodę destylowaną lub deszczówkę, bo fluor w wodzie z kranu może powodować brązowienie liści. RHS podaje, że woda z kranu jest dopuszczalna, jeśli postoi co najmniej 24 godziny, żeby chlor się ulotnił. Zawsze wylewaj wodę zbierającą się w podstawce lub osłonce.

Podłoże i przesadzanie

NC State Extension zaleca wilgotne, ale przepuszczalne podłoże bogate w materię organiczną, z dodatkiem perlitu dla lepszego drenażu. Missouri Botanical Garden zaleca przepuszczalne podłoże bogate w próchnicę, a RHS beztorfowy kompost. Chodzi o podłoże, które zatrzymuje wilgoć, ale nie pozostaje mokre.

RHS proponuje przesadzać kalatee co kilka lat, gdy kępa wypełni doniczkę, wiosną lub latem. Jeśli do świeżego podłoża dodasz nawóz o spowolnionym działaniu, przez pierwszy rok według RHS zwykle nie trzeba nawozić nawozem płynnym.

Wilgotność i temperatura

Wilgotność decyduje o wszystkim. NC State Extension zaleca około 60%, a Missouri Botanical Garden ostrzega, że zimą trudno ją zapewnić, i proponuje pomieszczenie z nawilżaczem lub domową szklarenkę. Pomaga też tacka z kamykami i wodą albo zgrupowanie kilku roślin razem. Więcej możliwości znajdziesz w naszym poradniku o wilgotności powietrza.

Utrzymuj stabilną temperaturę. NC State Extension podaje 18–24 °C, a RHS dla kalatei ogólnie 16–21 °C. Roślina nie lubi zimnych przeciągów, wahań temperatury i gorącego powietrza z kaloryferów lub kratek grzewczych.

Nawożenie

NC State Extension zaleca zrównoważony nawóz mniej więcej co cztery tygodnie w sezonie wzrostu i brak nawożenia zimą. RHS podaje ten sam rytm: raz w miesiącu od kwietnia do września, od października do marca wcale.

Kurz na liściach spowalnia fotosyntezę. Gdy cienkie liście wyglądają na zakurzone, delikatnie przetrzyj je miękką, wilgotną ściereczką.

Jak rozmnażać kalateę Makoya przez podział

Kalateę Makoya rozmnaża się przez podział kłączy. NC State Extension i RHS zgodnie zalecają późną wiosnę, a NC State Extension proponuje dzielić roślinę mniej więcej co dwa lata, żeby zachowała wigor.

Podlej roślinę dzień wcześniej, żeby bryła korzeniowa się nie rozsypała.
Wysuń roślinę z doniczki i rozluźnij część starego podłoża, żeby zobaczyć kłącza.
Rozdziel kępę ręcznie lub czystym nożem. Każda część potrzebuje korzeni i kilku liści.
Posadź każdą część do mniejszej doniczki ze świeżym podłożem i lekko podlej.
Trzymaj podzielone rośliny w cieple, wilgoci i równomiernie wilgotnym podłożu, aż ruszą z nowymi przyrostami, jak RHS zaleca dla wszystkich kalatei. Pomaga przezroczysty woreczek foliowy lub klosz nad doniczką.

Wzór liści

Każda kalatea Makoya ma pierzasty wzór; to cecha gatunku, a nie rzadki kultywar. Nasze źródła nie podają żadnych pstrolistnych kultywarów Goeppertia makoyana. NC State Extension zauważa, że przy niedostatecznym świetle wzór blednie, a bezpośrednie słońce parzy liście.

Najczęstsze problemy

Objaw	Przyczyna	Rozwiązanie
Liście zwijają się i brązowieją	niska wilgotność	nawilżacz, tacka z kamykami, grupowanie roślin
Brązowe końcówki i brzegi	fluor w wodzie z kranu	woda destylowana, deszczówka lub woda odstana
Jasne, przypalone plamy	bezpośrednie słońce	odsuń od okna lub za firankę
Wyblakły wzór, słaby wzrost	za mało światła	jaśniejsze miejsce bez bezpośredniego słońca
Wodniste plamy (edema)	zimą zbyt mokre podłoże	zimą pozwól przeschnąć powierzchni
Więdnięcie w mokrym podłożu	gnicie korzeni z przelania	wylewaj wodę z podstawki, sprawdź korzenie
Drobne kropkowanie, pajęczynki	przędziorki	zwiększ wilgotność, przecieraj liście
Biały puch, lepki nalot	wełnowce, tarczniki, mszyce	usuń ręcznie, odizoluj roślinę

NC State Extension nie odnotowuje u tego gatunku poważnych szkodników ani chorób, ale wymienia mszyce, tarczniki, wełnowce i przędziorki jako te, na które trzeba uważać.

Czy kalatea Makoya jest trująca dla zwierząt?

ASPCA wymienia kalatee (Calathea spp.) jako nietoksyczne dla psów, kotów i koni. To wpis na poziomie rodzaju, do którego ten gatunek dawniej należał. NC State Extension podaje samą Goeppertia makoyana jako nietoksyczną dla kotów, psów i koni. Jedna pułapka: strona ASPCA zatytułowana „Peacock Plant” dotyczy Kaempferia (kempferii) z rodziny imbirowatych, a nie tej kalatei. Nasze źródła nie mówią nic o toksyczności dla ludzi.

Pielęgnacja jest zbliżona do kalatei orbifolia i maranty, które należą do tej samej rodziny.